ارتباط با ما :: نقشه سايت :: سایتهای مرتبط
صفحه اصلی arrow صفحه اصلی
Advertisement

 
وضعیت آب و هوا


تهران
رطوبت: 10 درصد
ميدان ديد: 9.99 کيلومتر
فشار: 982.05 متر مربع
طلوع آفتاب: 6:40 ق/ظ
غروب آفتاب: 7:25 ب/ظ
دماي فعلي: 33 درجه سانتيگراد
روز: دوشنبه
حداقل: 22 درجه سانتيگراد
حداکثر: 34 درجه سانتيگراد
روز: سه شنبه
حداقل: 23 درجه سانتيگراد
حداکثر: 34 درجه سانتيگراد
ورود به سایت
نام كاربري

کلمه عبور

ورود خودکار
یادآوری کلمه عبور
ثبت نام نكرده ايد؟ ثبت نام
آرشیو ماهانه
حاضرین در سایت
18 مهمان حاضر
آمار بازدید ها
امروز203
دیروز304
هفته835
ماه3448
کل بازدید ها302964
پربیننده ترین ها
سرگرمی
آخرين مطالب
جامعه
گزارشي از اولين بيمارستان «عمومي» كاملا زنانه در تهران -

«بزرگ‌ترين مسئوليت نظام بهداشت و درمان اين است كه به حقوق بيماران در مراكز درماني توجه كنيم. يكي از اين حقوق احترام گذاشتن به باور بيماران است، هر كس با هر باوري كه دارد بايد امكان گرفتن خدمت داشته باشد. اين موضوع در دستور كار دانشگاه‌هاي علوم پزشكي است كه در اجلاس روساي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي نيز مورد تأكيد واقع شده است.

بر همين اساس به همه دانشگاه‌ها ابلاغ شده كه با وجود كمبودهاي موجود بايد شخصيت و كرامت بيماران حفظ شود.»

اواخر ارديبهشت‌ماه امسال بود كه دكتر كامران باقري لنكراني، وزير بهداشت، ضمن بيان اين جملات، از طرح جداسازي كادر درماني و بيماران براساس طرح انطباق جنسيتي در بيمارستان‌هاي كشور خبر داد. با اين‌حال، اواسط آبان‌ماه سال‌جاري بود كه اعلام شد تنها بيمارستان تخصصي زنان به‌عنوان نخستين بيمارستان عمومي بانوان افتتاح مي‌شود.

بيمارستان مهديه در حوالي ميدان شوش تهران، در ابتدا ملك موقوفه‌اي بود با وسعت 29هزار متر و با هدف درمان بيماري‌هاي زنان. تا همين اواخر هم اين بيمارستان، تنها بيمارستان تخصصي زنان بود كه حتي دانشجوي پزشكي مرد هم در آن حضور نداشت؛ اما اكنون، بنا به پيشنهاد رئيس دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، علاوه بر اينكه تمام تخصص‌هاي ديگر هم علاوه‌ بر متخصصان زنان و نازايي، در اين بيمارستان جذب شده‌اند و تمام پرسنل درماني و خدماتي اين بيمارستان از جمله پرستار، مددكار، روان شناس، ‌خدمه و حتي كادر پزشكي اورژانس – البته به جز نيروهاي پشتيباني مانند حراست- را زنان تشكيل مي‌دهند تا اولين گام براي تأسيس اولين بيمارستان «عمومي كاملا زنانه» تهران برداشته شود.

اگرچه تاكنون بيش از يك ميليارد تومان براي بازسازي و آماده‌سازي اين بيمارستان هزينه شده است اما هنوز امكانات بيمارستان به حدي نرسيده كه بتوان آن‌را رسما يك بيمارستان «جنرال» يا عمومي كه همه بخش‌هاي تخصصي را داشته‌باشد، ناميد.

بيمارستان مهديه در حال حاضر داراي تخصص‌هاي مختلف زنان و زايمان، قلب، غدد، گوارش، گوش و حلق و بيني، اعصاب، ارتوپدي و انواع خدمات تخصصي جراحي مانند جراحي عمومي و جراحي پلاستيك است. علاوه بر اين با توجه به اين كه در حال حاضر برنامه مدون و مركزي در جهت پاسخگويي و رفع مشكلات زناني كه مورد خشونت جامعه و خانواده قرار مي‌گيرند، وجود ندارد، مركز مشاوره و آسيب‌شناسي رفتاري زنان با گرايش «خشونت‌هاي خانوادگي» هم در اين بيمارستان شروع به فعاليت مي‌كند.

مشكلات قديمي

اما براي اين بيمارستان 124 تختي كه مثل تمام بيمارستان‌هاي آموزشي ديگر هنوز هم با مشكلات طرح خود‌گرداني دست‌وپنجه نرم مي‌كند، تبديل به احسن شدن كار آساني نيست.

در حالي كه حاصل طرح خودگرداني بيمارستان‌ها اخذ پول بيشتر از مردم و در نتيجه مشكلات بيشتر اقشار کم‌درآمد بوده و هست، دكتر مهرداد ايزدي، رئيس بيمارستان مهديه در ارتباط با مشكلات اين بيمارستان كه شايد با اجراي طرح انطباق، بيشتر خودش را نشان دهد، اين‌طور مي‌گويد: الان بيمارستان‌هاي آموزشي و دانشگاهي مشمول طرح خود‌گردان هستند؛ يعني از محل درآمد خودشان اداره مي‌شوند و دولت فقط حقوق پرسنل رسمي را پرداخت مي‌كند چون ساير هزينه‌هاي پرسنل به عهده خود بيمارستان است.

البته در حال حاضر بيمارستان مهديه 3‌نوع استخدام رسمي، طرحي و شركتي دارد. نيروهاي رسمي تحت نظر دولت بوده و نيروهاي طرحي كه عموما پرستاران هستند هم تعدادشان محدود است، اما در شرايطي كه حتي مسئولان نظام بهداشت و درمان از نبودن يك تعرفه واقعي براي هزينه‌هاي درماني گله‌مند هستند و سرانه درمان را واقعي نمي‌دانند، شايد تأمين‌كردن تمام هزينه‌ها از طريق بيماران مراجعه‌كننده به بيمارستان بعيد به‌نظر برسد.

دكتر ايزدي در اين‌باره معتقد است: با وجود طرح خود‌گردان وقتي ما به فكر جنرال كردن يك بيمارستان مي‌افتيم، بايد فكر مخارجش هم باشيم چون ما مطمئن نيستيم كه در ابتداي كار مي‌توانيم به اندازه كافي بيمار زن جذب كنيم.

وي در ادامه مي‌گويد: از آنجا كه بيمارستان مهديه در منطقه جنوبي تهران واقع شده است حتي ما مطمئن نيستيم بتوانيم متخصصاني كه گرفتيم را راضي كنيم تا به چنين منطقه محرومي بيايند و مسلما وقتي ما نتوانيم توقعات متخصصان را- كه اكثرا تيپ جوان هستند- جلب كنيم، مسلما اينجا نخواهندماند و طرح معلق مي‌ماند، پس بايد رديفي از بودجه براي چنين بيمارستاني قائل شوند تا بتوانيم نيروهايمان را نگه داريم.

البته به گفته دكتر ايزدي، از طرف دانشگاه به اين بيمارستان كمك‌هايي شده، از قبيل فرستادن پرسنل رسمي كه مخارجشان به عهده دولت است و بلافاصله اضافه مي‌كند: به علت اينكه بيشتر اقشار محروم به اين بيمارستان مراجعه مي‌كنند و از آنجا كه بيمارستان‌هاي خود‌گردان بايد با اخذ پول از بيمار هزينه‌هاي خود را تأمين كنند، وقتي بيشتر مراجعان با در دست گرفتن دفترچه بيمه و با شرايط بد اقتصادي مراجعه مي‌كنند، بيمارستان مسلما نمي‌تواند فقط به پولي كه از بيماران مي‌گيرد دل ببندد.

با اين‌حال، سؤال اين جاست كه در اين شرايط، طرح انطباق و زنانه-مردانه‌كردن بيمارستان‌ها چقدر مي‌تواند تحقق پيدا كند؟ رئيس بيمارستان مهديه در اين باره مي‌گويد: اگر ما در آغاز كمك شويم و مردمي كه اين بيمارستان را مي‌شناسند و طالب آن هستند، مراجعه كنند، شايد بتوانيم گليم خودمان را از آب بيرون بكشيم، ولي در ابتدا اين كار خيلي سخت است چون با درآمدي كه داريم به سختي مي‌توانيم كادر بيمارستان را راضي نگه داريم.

اول آموزش، بعد درمان

دكتر ايزدي مي‌گويد: به همه اين مشكلات، مسائل مربوط به آموزش را هم بايد اضافه كرد. بيمارستان مهديه از جمله بيمارستان‌هاي آموزشي است كه بيماران آن، با وجود راضي بودن از پرسنل زن در بيمارستان، از خدمات ناكافي علاوه بر معاينات مكرر انترن‌ها ناراضي هستند.

يكي از اين بيماران مي‌گويد: از اين كه پرسنل اين بيمارستان زن هستند احساس آرامش بيشتري مي‌كنيم ولي از آنجا كه اين بيمارستان آموزشي است، به غيراز متخصصان، انترن‌ها و دانشجويان مدام ما را مورد معاينه قرار مي‌دهند و اين براي ما آزار‌دهنده است. او مي‌گويد: ما حتي حق اعتراض هم نداريم، چون درصورت اعتراض به ما مي‌گويند اول آموزش بعدا درمان.

يكي ديگر از اين بيماران كه از خدمات‌دهي اين بيمارستان ناراضي است، مي‌گويد: در شبانه‌روز فقط يك خدمه براي نظافت تخت و كارهاي ديگر مي‌آيد به‌طوري كه ما كار خدمه را هم بايد انجام دهيم.

به عقيده او، تنها حسن اين بيمارستان فقط در داشتن پرسنل زن است وگرنه مشكلات اساسي ديگري دارد كه اصلا به آن توجه نمي‌شود و حتي اكثر تخت‌هاي اين بيمارستان شكسته هستند.

دكتر ايزدي هم با بيان اينكه وجود انترن‌ها در بيمارستان، همچنين جوان بودن متخصصان شاغل در اين مركز براي بيماران نارضايتي به همراه دارد، به تصورات غلط درباره پزشكان زن اشاره مي‌كند و مي‌گويد: پزشكان زن شايد از نظر مردم مشغله‌هاي زياد فكري داشته باشند به‌طوري كه نتوانند از پس كارهاي سخت پزشكي بر‌آيند ولي اعتقاد ما اين نيست و معتقديم كه پزشكان زن نيز مي‌توانند همانند متخصصان مرد از پس خدمات پزشكي بر‌آيند و از نظر قضاوت چيزي كه ما مي‌بينيم اين است كه هيچ كمبودي در اين زمينه وجود ندارد.

بيماران مراجعه‌كننده به بيمارستان مهديه، از خدمات‌دهي توسط پرسنل زن احساس رضايت مي‌كنند و حتي خيلي از آنها خواستار حمل و جابه‌جايي توسط پرسنل زن هستند، اما با اين وجود مشكل به‌نظر مي‌آيد كه يك خدمه زن بتواند از عهده جابه‌جا كردن بيمار بر‌آيد. با اين‌ اوصاف، دكتر ايزدي مي‌گويد: ما براي خدمات پرستاري از قبيل حمل كردن بيمار به‌دنبال تجهيز كردن برانكارد‌هايي هستيم كه حمل بيمار با آن راحت باشد و فشار از روي پرسنل برداشته شود.

اورژانس فقط زنانه نيست

با وجود اين كه بيمارستان مهديه، يك بيمارستان جنرال زنان است، آيا اگر يك بيمار اورژانسي بدحال به آن مراجعه كند، او را پذيرش نمي‌كنند؟ رئيس بيمارستان به اين سؤال اين‌طور پاسخ مي‌دهد: از نظر پذيرش بيماران اورژانسي مرد هيچ‌گونه محدوديتي در آن وجود ندارد. دكتر ايزدي با بيان اين مطلب ادامه مي‌دهد: با توجه به اين كه اورژانس بيمارستان مهديه مربوط به زنان است ولي ما سعي كرده‌ايم اورژانس عمومي را نيز فعال كرده و بيماران تصادفي را نيز پذيرش كنيم، به‌طوري كه اقدامات اوليه و لازم را روي بيمار انجام مي‌دهيم و اگر بيمار قابليت جابه‌جايي داشت برايش از بيمارستان‌هاي ديگر پذيرش مي‌گيريم.

طبق برآوردهاي به عمل آمده بيش از 90 درصد مردم پس از مراجعه به بيمارستان مهديه احساس رضايت مي‌كنند كه به گفته رئيس بيمارستان اين نشان‌دهنده ميزان رسيدگي و توجه پرسنل به بيماران است. البته وي ادامه مي‌دهد: بيش از 50 درصد بهبودي بيمار به اخلاق پرستاران بستگي دارد، بنابراين بايد اين فرهنگ را در بيمارستان رواج دهيم كه با بيماران برخورد خوبي داشته باشيم چون يكي از علت‌هاي موفقيت در بيمارستان رفتار درست با بيمار است.

بيمارستان مهديه در دنيا هم نمونه‌هايي دارد. در نقاط مختلف دنيا بيمارستان‌‌هايي مخصوص زنان وجود دارد، اما آيا طرح انطباق بايد صددرصد اجرا شود و همه بيمارستان‌ها يا بخش‌ها بايد زنانه يا مردانه باشند؟دكتر ايزدي ضمن بيان اين كه اصلا لزومي به اجراي گسترده اين طرح نيست، چون قداست پزشكي در نهاد تك‌تك پزشكان است، مي‌گويد: اما بالاخره در شهري به اين گستردگي شايد گروهي از زنان وجود داشته باشند كه فقط براي مراجعه به پزشك زن آمادگي داشته باشند و هدف ما هم احترام گذاشتن به همين قشر هر چند محدود است.

به گفته وي، اگر دولت بتواند در هر استاني يك بيمارستان با اين طرح راه‌اندازي كند، كافي‌است چون با اين تعرفه‌هاي غير‌استاندارد و طرح خودگردان نمي‌توان بيمارستان‌ها را به سوي طرح انطباقي هدايت كرد.



بازارچه خیریه غذا -

موسسه خيريه بهنام دهش‌پور در حمایت از بیماران مبتلا به سرطان برگزار می‌کند: بازارچه خیریه غذا، از تاریخ 4شنبه 23 تا جمعه 25 آبان ماه 1386، از ساعت 11 صبح تا 7 عصر. محل برگزاری برنامه: تهران، خیابان ولی‌عصر، نرسیده به چهاراه پارک‌وی، مجموعه فرهنگي سپيد، روبروي باشگاه وزارت كار. از شما درخواست می‌کنیم که این پیام را برای سایر دوستان خود نیز ارسال کنید. منتظر حضور پرمهر شما عزيزان هستيم.



تاثیر 80 درصدی زنان در پیشرفت جامعه کنونی -

مدیر کل دفتر امور بانوان استانداری تهران گفت: سرمایه‌گذاری برای زنان، سرمایه‌گذاری همراه با ارزش افزوده است چرا که تاثیر زنان در زمینه پیشرفت جامعه کنونی، تاثیری 80 درصدی است .

به گزارش ایونا ، فرحناز قندفروش با بیان این مطلب که بحث فعالیت های زنان در تمامی دولت هایی که تاکنون وجود داشته به طور کاملا مطلوب ایجاد نشد، عنوان کرد: در دولت نهم علیرغم دولت های گذشته که در حوزه فعالیت های زنان کمتر به کارهای عملی پرداخته و مرتبا جلسات روشنفکری برگزار کرده و ذهنیات خود را به کرار مطرح کردند، با برگزاری نمایشگاه "زنان سرزمین من" به این امور، به صورت عملی وارد شده و اقدامات مطلوبی را به انجام رسانیدند .

وی اظهار داشت: نیاز واقعی زنان ما در زمینه پوشش مناسب، ارایه الگوهای متنوع و عدم محدودیت در زمینه رنگ های مورد استفاده است .


قند فروش تصریح کرد: باید به صراحت بیان کنیم که زنان ما می توانند از مدهای اسلامی متناسب با چارچوب شرع مقدس اسلام استفاده کنند و در این راستا ارایه مدل های متنوع ضروری است .


وی با بیان این مطلب که برگزاری نمایشگاه های این چنینی در دولت های پیشین ایجاد نشده بود به بحث حمایت از زنان سرپرست خانوار اشاره کرد و گفت: عملا برای زنان سرپرست خانوار تمهیدات و اقداماتی ایجاد شد اما به هیچ عنوان کافی نیست چرا که 50 درصد اجتماع ما را زنان تشکیل می دهند در حالی که تاثیری 80 درصدی در جامعه دارند .


قند فروش با بیان این مطلب که سرمایه‌گذاری برای زنان یک سرمایه‌گذاری همراه با ارزش افزوده است، گفت: ارزش افزوده فرهنگی این مبحث، جامعه ما را در مقابل خیلی از مسایل بیمه می کند اما متاسفانه در این مورد اقدامات مطلوبی به عمل نیامده است .


مشاور استاندار تهران در امور بانوان خاطر نشان کرد: در حال حاضر در بحث تحکیم بنیان خانواده نیاز به سرمایه‌گذاری ویژه و در نظر گرفتن ردیف اعتباری مناسب هستیم .


وی با اشاره به بحث گسست خانواده و افزایش آمار طلاق در جامعه افزود: به نظر می رسد تاکنون به روال منطقی در زمینه سرمایه‌گذاری مطلوب در امر بانوان نرسیدیم و امید است با همت مسوولین بتوانیم به نقطه مطلوب دست یابیم .



یک فوریت طرحی درباره ارث بردن زنان از قیمت زمین تصویب شد -

نمایندگان مجلس به یک فوریت طرحی رأی دادند که در صورت تصویب نهایی آن، زنان می توانند از قیمت عرصه اموال اراضی شوهرانشان ارث ببرند .

به گزارش ایونا ، در جلسه علنی امروز مجلس یک فوریت طرح فوق با 118 رأی موافق و 33 رأی مخالف به تصویب نمایندگان رسید .

این در حالی است که درخواست دوفوریت این طرح فقط با اختلاف 4 رأی تصویب شد و 114 رأی موافق و 32 رأی مخالف داشت، موافقان این طرح به فتوای مقام معظم رهبری در تأیید این نظر یعنی حق ارث بری زنان در قیمت عرصه اموال غیرمنقول شوهرانشان استناد کردند .



ساخت اولین تلفن همراه لاغری ویژه خانم ها -

اولین تلفن همراه ژاپنی به نام " تلفن لاغری " عرضه شد و باعث آسودگی خیال بسیاری از افراد مخصوصا خانم ها گردید .به گزارش ایونا ، این تلفن همراه حرکت شخص را در طول روز شناسایی می کند و بر اساس سن ، جنس و وزن شخص به او مشاوره می رساند . این تلفن همراه در بین خانم هایی که در رژیم هستند و یا نگران زیاد شدن وزنشان هستند بسیار اهمیت دارد .خانم ها با داشتن این تلفن و نیز استفاده از راهنمایی این تلفن در مورد زیادی وزنشان احساس آرامش بیشتری می کنند .

 



سخنراني نمايندگان زن مجلس شوراي‌اسلامي درنشست اتحاديه بين المجالس اندونزي -

عشرت شايق" يكي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در نشست زنان اتحاديه بين المجالس در بالي اندونزي گفت: زنان درحال حاضر در بسياري از نقاط جهان در معرض ناملايمات فراواني قرار دارند و به همين دليل تلاش جهاني براي تغيير وضعيت اسفبار موجود براي زنان اجتناب ناپذير است.
به گزارش ایونا ، "عشرت شايق " و "نفيسه فياض‌بخش" از اعضاي هيات پارلماني جمهوري اسلامي ايران هستند كه به منظور شركت در يكصد و شانزدهمين اجلاس مجمع جهاني بين المجالس به بالي اندونزي سفر كردند.

شايق، در كارگروه نخست اين نشست با عنوان " شرايط كاري زنان در جهان" گفت: نقش زنان به عنوان مادران و مربيان نسل‌هاي آينده از اهميت چشمگيري برخوردار است.

وي افزود: هر اندازه كه مادران امروز در تربيت فرزنداني با دانش و فرهنگ، داراي اخلاق و معنويت، بانشاط و پشتكار، داراي روحيه مدارا و نوع دوستي و صلح طلبي و عدالت خواهي موفق باشند، همان اندازه جامعه فردا از امنيت ، ثبات و رفاه بهتري برخوردار خواهد بود.

عضو كميسيون اصل ‪ ۹۰مجلس شوراي اسلامي با اشاره به فعاليتهاي انجام شده در جمهوري اسلامي ايران براي ارتقا و توانمندسازي زنان در عرصه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي تاكيد كرد: پروژه‌هاي ملي براي افزايش اشتغال و ظرفيت‌سازي زنان خوداشتغال در سه زمينه آموزش، تحقيق و مشاوره در حال اجرا است.

وي، افزايش فعاليت‌هاي اقتصادي زنان را در گرو اجراي راهكارهايي همچون افزايش آگاهي، ارتقاي سطح تحصيلي و مهارت‌ها و تخصص‌هاي مورد نياز در روند جهاني شدن و اقتصاد بازار دانست و بر اهتمام جمهوري اسلامي ايران در اين ارتباط تاكيد كرد.

به گزارش ایونا ، شايق در پايان با ارايه آمارهايي در خصوص نرخ مشاركت اقتصادي زنان، كاهش بيكاري زنان، اشتغال زنان و تصدي مشاغل مهم دولتي و حكومتي گفت:
منشور حقوق و مسووليت‌هاي زنان اخيرا تهيه و تصويب شده است.

"نفيسه فياض‌بخش " عضو علي البدل كميته هماهنگي اجلاس نمايندگان زن در اتحاديه بين المجالس نيز در كارگروه دوم نشست زنان با عنوان "توانمند سازي زنان كارمند، كارگر و كارآفرين" به سخنراني پرداخت.

وي، توسعه پايدار را تنها از طريق تقويت جامعه بر اساس معيار اجتماعي تحقق پذير دانست و گفت: جنگ‌هاي مسلحانه اشغال خارجي و فرآيند جهاني شدن مشكلات زيادي را در ايجاد محيط مساعد براي توانمندسازي زنان از جمله در رابطه با آموزش بهداشت و ايجاد شغل بوجود مي‌آورد.

فياض‌بخش، گسترش دفاتر و مراكز تحقيقاتي پيرامون مسايل زنان، توسعه سازمان‌هاي مردم نهاد ويژه زنان، تشكيل كميسيون‌هاي زنان در تمام استانها، انتخاب و تعيين ‪ ۵۴۰پست مديريتي براي زنان در سطوح ملي و محلي، تاسيس ‪۲۹۱ مورد تعاوني زنان و توسعه بخش تعاوني به منظور تقويت و حمايت از زنان جوياي كار و اختصاص مبلغ يك ميليارد ريال براي اجراي طرح هاي اعتباري براي زنان را از جمله مهمترين اقدامات ايران براي رفع مشكلات زنان ايراني برشمرد.

يكصد و شانزدهمين اجلاس مجمع اتحاديه جهاني بين المجالس بعدازظهر (نهم ارديبهشت ماه) با سخنراني رييس جمهوري اندونزي در بالي رسما افتتاح شد.



ماجراى ۷ ساله بى كفش ماندن زنان ايميل
رتبه بندي توسط كاربر: / 1
ضعيفعالي 
نوشته شده توسط منصوره پروینی( ایران)   
۰۵ ارديبهشت ۱۳۸۷
يك اتفاق باورنكردنى در تاريخ پادشاهى ايران
ماجراى ۷ ساله بى كفش ماندن زنان
253506.jpg

از افول دوره ايلخانى تا تشكيل دولت تيمورى دورانى بر ايران گذشت كه به دوره فترت شهرت دارد. در اين دوران حكومت هاى مستقل و گاه نيمه مستقلى تحت تابعيت بازماندگان مغول چون خاندان آل جلاير در عراق و سلغريان يا آل مظفر در فارس، كرمان و كردستان، خاندان اينجو در شيراز، قراختائيان در كرمان و آل كرت در هرات سر برآوردند. زنان در اين دوره نسبت به گذشته آزادى عمل بيشترى داشتند و همچون مردان در زمينه جنگ آورى، سواركارى، شعر و تغزل و هنرهاى زمانه آموزش مى ديدند. بسيارى از آنان پس از پذيرش اسلام، مقام و موقعيت خود را حفظ كرده و گاه به قدرت نائل مى شدند. مانند تركان خاتون در كرمان و شاهزاده ساتى بيك كه به ايلخانى رسيدند.
در ميان خاندان هاى منسوب به مغولان رسم بر پوشيدگى روى و موى نبود و طبق قانون ياسا امرا مى توانستند با هر زنى اعم از مجرد يا شوهردار ازدواج كنند. لذا شوهران را مجبور مى كردند كه همسران خود را طلاق گفته و سپس او را به عقد خود درآورند. بعضى از خاندان ها از ترس تعرض امرا و فرماندهان، دختران خود را پوشيده و يا در كسوت مردان و نقابداران بيرون مى بردند تا شناسايى نشوند كه اين امر در ميان توده مذهبى و اسلامى بيشتر رواج داشت.
حال شمه اى از احوال مهم ترين زنان اين دوران، با تفكيك خاندان هاى آنان و با توجه به اهميت منطقه حكومتى بيان مى گردد.
> دلشاد خاتون - وى منسوب به خاندان آل جلاير يا ايلكخانيان در عراق عرب است (۷۴۰-۸۳۶ ه .ق)
دختر دمشق خواجه و نوه امير چوپان بود. ابوسعيد با كمك و همت امير چوپان به حكومت رسيد و در اوج جوانى و قدرت، هوسرانى و ناسپاسى از سر گرفت. به طورى كه داماد امير چوپان را مجبور كرد تا همسر زيباى خود بغداد خاتون را طلاق گفته و او را به همسرى گرفت. دگر بار به بغداد خاتون بد گمان شد و با برادرزاده او دلشاد خاتون ازدواج كرد. در همان زمان ازبك ها به متصرفات ايلخان حمله ور شدند و ابوسعيد را به قتل رساندند. دلشاد خاتون از بيم جان خود متوارى شد و وقتى خبر فتح تبريز توسط شيخ حسن بزرگ به او رسيد به آنجا رفت. شيخ حسن بيوه ابوسعيد را گرامى داشته و او را به عقد خود درآورد. آنها پس از آرامش منطقه، حكومت عراق به مركزيت بغداد را به دست گرفتند و عملاً تمام امور مملكتى به دست دلشاد خاتون افتاد. او طى ۱۷ سال حكومت شيخ حسن بزرگ، بارها بغداد را از تهاجم اجانب حفظ كرد. دربار او محفل شعرا و انديشمندان بود. مهم ترين شعراى دربار او سلمان ساوجى و خواجوى كرمانى بودند كه دلشاد خاتون به لحاظ اعتماد زياد به مداح خود سلمان ساوجى تربيت فرزند ارشد خود سلطان اويس را به او سپرد. وى به لحاظ شهرت به زيبايى روى و خوى و عدل و داد به بلقيس زمان ملقب بود.
> تاشى خاتون - وى منسوب به خاندان اينجو، همسر امير جلال الدين مسعود شاه اينجو و مادر شيخ ابوالحسن بود كه معاصر با آل مظفر در يزد و كرمان و چوپانيان در تبريز بودند (۷۵۷-۷۴۲ ه .ق)
خاندان اينجو در كشاكش قدرت همواره با خاندان آل مظفر در جنگ بودند. لذا در زمان امير جلال الدين مسعود و فرزندش امور شيراز بيشتر توسط اين بانوى مؤمنه و خير اداره مى شد.
او مقبره امامزاده احمدبن موسى(ع) معروف به شاهچراغ را مرمت و قبه اى عالى بر آن نصب نمود. همچنين مدرسه اى در جنب آن مقبره بنا كرد. خطى نيكو داشت و به نوشتن قرآن و تذهيب آن مبادرت نموده و آن آثار نفيس را به بقاع متبركه هديه مى كرد. دربار او محل رفت و آمد شاعران و غزل سرايان بود. حافظ شاعر معروف، او و خاندانش را مدح كرده است. تاشى خاتون در نيمه قرن هشتم درگذشت و در كنار حرم حضرت شاهچراغ به خاك سپرده شد كه بعدها مرقد او ويران گرديد و اثرى از آن به جاى نمانده است.
> تركان خاتون - او همسر قطب الدين محمودشاه از اتابكان يزد و مادر اتابك محمدبن سعدبن ابوبكر از اتابكان فارس بود. اجداد وى از خاندان قراختائيان مغول در كرمان (۷۰۶-۶۲۱) بودند.
محمدبن سعدبن ابوبكر در خردسالى از طرف هلاكوخان مقام اتابكى يافت و تركان خاتون به نيابت او زمام امور را در دست گرفت و با كفايت تمام به حل و فصل امور پرداخت. زنى شجاع، مدير و مدبر بود. محمدبن سعد در خردسالى درگذشت و حكومت به محمدبن سلغوربن سعد رسيد و تركان خاتون خود را به عقد وى درآورد. اما محمدبن سلغور راه سركشى و لهوولعب پيمود و تركان خاتون با موافقت سران قوم او را دستگير كرد و به خدمت هلاكو فرستاد، سپس با وساطت تركان خاتون، سلجوق شاه بن سلغور با احترام به شيراز آورده شد و به كرسى اتابكى رسيد و تركان خاتون را به همسرى برگزيد.
وقتى آباقاخان ايلخان مغول به حكومت رسيد، دختر تركان خاتون را به عقد خود درآورد و در مدت ۱۵ سال همسرى او (پادشاه خاتون) تركان خاتون حاكم بلامنازع كرمان بود كه سرانجام توسط يكى از فرزندانش به قتل رسيد. در زمان او كرمان در اوج آبادانى و امنيت بود. بناى بقعه سيد ام عبداله و قبه سبز كرمان منسوب به اوست.
> پادشاه خاتون - وى حاكم كرمان، دختر سلطان قطب الدين قراختائى و تركان خاتون (قتلغ تركان) و همسر آباقا ايلخان مغول بود. او با ديگر خوانين مغول از جمله احمد تكودار، ارغون و گيخاتو هم عصر بوده است. پس از فوت مادر حكومت كرمان به سيمورغتمش جلال الدين برادرش رسيد و در زمان تكودار حكم حكومتى مشتركاً براى جلال الدين و پادشاه خاتون صادر شد. اما پادشاه خاتون از اين موضوع در خشم بود، لذا مرتب از خودسرى هاى برادر شكايت داشت. ارغون ايلخان وقت، براى آنكه پادشاه خاتون را از محدوده حكومتى دور كند، او را بالاجبار به عقد برادر ناتنى خود گيخاتو درآورد. پس از مرگ ارغون، گيخاتو مقام ايلخانى يافت و پادشاه خاتون دوباره به حكومت كرمان رسيد و بى درنگ برادرش را دستگير و زندانى كرد. اما او توسط همسرش كردوجين خاتون و دخترش از زندان گريخت و درصدد قتل خواهر خود برآمد. اما پادشاه خاتون از اين مسأله باخبر شده او را به قتل رساند. بعدها كه كردوجين به حكومت كرمان رسيد، فرمان قتل پادشاه خاتون را از بايدو، ايلخان وقت گرفت. جسد او در كنار مزار مادرش تركان خاتون و برادرش جلال الدين در قبه سبز كرمان دفن شد. به گزارش اكثر مورخين، او زنى علم دوست، خوش اخلاق و با فضيلت بود و عدالت را رعايت مى كرد. به علما و فضلا احترام مى كرد او صاحب سبك بوده و ديوانى به نام «لاله خاتون» از وى به يادگار مانده و در تذهيب دست داشته است. سكه اى از او به جا نمانده است. اما در موزه برلين سكه نقره اى از گيخاتو موجود است كه پس از القاب ايلخان جمله «خداوند عالم پادشاه خاتون» روى آن به چشم مى خورد.
> آبش خاتون _ از زنان فرمانرواى قرن هشتم، دختر سعدبن ابى بكر و تركان خاتون و نوه دخترى يراق حاجب مؤسس سلسله قراختائيان كرمان و عروس هلاكوخان مغول بود. براساس گزارش ميرخواند و علامه قزوينى، پس از مرگ سلجوق شاه چون از خاندان سلغرى (آل مظفر ۷۹۵-۷۱۳) به جز آبش خاتون و خواهرش سلغم كسى نمانده بود، لذا با موافقت امرا آبش خاتون به اتابكى فارس برگزيده شد البته همسرى او با منگو تيمور پسر هلاكوخان در اين امر بى تأثير نبوده است. او مدت ۲۰ سال بر فارس حكومت كرد و به نام او سكه طلا ضرب گرديد و خطبه خوانده شد. در زمان فرمانروايى ارغون حكومت فارس به فردى به نام سيدعمادالدين سپرده شد. رنجش آبش خاتون از اين موضوع و بدگويى هاى ديگران باعث شد كه خاتون او را به قتل برساند. وقتى گزارش به ارغون رسيد او را به تبريز خواست و پس از محاكمه به پرداخت ديه اى سنگين براى قتل هايى كه مرتكب شده بود، محكوم شد. تا پايان عمر از رفتن به شيراز محروم ماند و در همانجا درگذشت و به آداب مغولان دفن شد. بعدها جسد او توسط دخترش كردوجين خاتون به شيراز منتقل گرديد و در كاروانسراى آبش و يا به قولى در مسجد مادرشاهى به خاك سپرده شد. او توسط شاعران بسيارى از جمله سعدى و عبداله بن فضل اله مدح شده است. از او هشت سكه به جا مانده كه در موزه هاى بريتانيا و تركيه نگهدارى مى شود كه بر يك روى آن اسامى ايلخانان مغول چون آباقاخان، تكودار - ارغون حك شده است و در سمت ديگرش نام آبش خاتون آمده است. او در سال ۶۶۳ ق. به حكومت رسيد و در سال ۶۸۵ ق. درگذشت.
> كردوجين خاتون - از جمله بانوانى است كه در خاندان اينجو آل مظفر قدرتى به هم رساند و لياقت و شايستگى خود را نشان داد. او دختر آبش خاتون حاكم قدرتمند فارس و منگو تيمور و زوجه سيمورغتمش جلال الدين قراختائى بود و به واسطه صداقت و كفايت خود در زمان حكومت ابوسعيد به اتابكى فارس برگزيده شد و چون زنى عاقل و با تدبير و خير بود، به اشاعه عدل پرداخت. احداث ۱۲ مدرسه، كاروانسرا، و بيمارستان و سد از جمله كارهاى اوست كه در زمان حكومت براساس حكم ترخانى ابوسعيد از ماليات معاف بود. او حكم حكومت كرمان را از دامادش بايدوخان مغول گرفت و به جاى پادشاه خاتون به كرمان رفت و بر مسند حكومت تكيه زد و به انتقام قتل شوهرش سيمورغتمش، پادشاه خاتون را به قتل رساند. كردوجين همانند مادر به اهل علم و ادب احترام مى گذاشت و علاوه بر مرمت و آبادانى فردى خير بود. چنانچه براى طلاب، حافظان قرآن، صوفيان و مستمندان مقررى تعيين نمود. او در سلطانيه مقر خدابنده ايلخان مغول درگذشت. اما پيكر او را به شيراز آورده و در جوار مزار مادرش به خاك سپردند.
از زمان آل كرت «طبقه اى از ملوك شرق ايران» (۶۴۳-۷۹۱ ه ق) زنى صاحب نام ثبت نشده است و اين به آن دليل بوده است كه زنان اين خاندان و جامعه هرات در آن موقع به شدت از نظر اجتماعى در مضيقه بوده و اسير تعصبات قومى و مذهبى و تنگ نظرى بودند به طورى كه در زمان حكومت ملك فخرالدين، زنان هفت سال از بيرون آمدن از منزل محروم بودند و به فرمان شاه، كفاشان حق دوختن كفش براى زنان را نداشتند. در حكومت هاى فوق الذكر جز طبقه حاكمه، مردم از حقوق اجتماعى و آموختن محروم بودند و چه بسيار زنانى كه در حرمسراها محبوس بودند.
منابع و مآخذ:
۱- آيتى، عبدالمجيد، تحرير تاريخ وصاف، بنياد فرهنگ ايران، تهران ۱۳۴۶ ش.
۲- مستوفى، حمداله، تاريخ گزيده، اميركبير
۳- ميرخواند، ميرمحمدبن سيدبرهان الدين، روضه الصفا ج،۴ چاپ خيام، تهران ۱۳۳۹ ش.
۴- وصاف الحضره، عبداله بن فضل اله، تاريخ وصاف، ابن سينا، ۱۳۳۸ ش.
۵- بيانى، شيرين، زن در عصر مغول، دانشگاه تهران
۶- پيرنيا، منصوره، سالار زنان ايران
۷- حسين صفايى، حاج ميرزا حسن، فارسنامه ناصرى ج ۲
۸- ستوده، حسينقلى تاريخ آل مظفر، ج ۱
۹- مهراز، رحمت الله، بزرگان شيراز، انجمن آثار ملى تهران ۱۳۴۸ ش.
۱۰- اقبال آشتيانى، عباس، تاريخ مغول از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى اميركبير ۱۳۶۴ ش.
۱۱- لغت نامه دهخدا، دانشگاه تهران ۱۳۷۳ ش.
۱۲- راوندى، مرتضى، تاريخ اجتماعى ايران، اميركبير، تهران ۱۳۴۷ ش.
۱۳- دائرة المعارف زن ايرانى، ج ۱و،۲ تهران بنياد دانشنامه بزرگ فارسى ۱۳۸۲ ش.
۱۴- آزاد، حسن، پشت پرده هاى حرمسرا، اروميه ۱۳۷۷ ش.
۱۵- قديمى، فخرى، كارنامه زنان مشهور ايران، وزارت آموزش و پرورش، تهران ۱۳۵۲ ش.
Developed By Kariz Webdesign Team